იუნგის თეორიის თანახმად, ცოცხალ ბუნებაში ყველა პროცესს არქეტიპები, ანუ პირველ-ფორმები მართავენ. ყველა არქეტიპი არაცნობიერის სფეროდან - ინსტინქტების სამყაროდან იზრდება. ანიმა და ანიმუსი - ორი ცენტრალური არქეტიპული ფიგურაა ყოველი ადამიანის ფსიქიკაში და ურთიერთსაწინააღმდეგო საწყისებს განასახიერებს.
იუნგის მიხედვით არქეტიპები კოლექტიური არაცნობიერის სფეროში დევს და ისინი წარმოადგენენ ხატ-სახეთა ერთგვარ ბიბლიოთეკას, რომელიც მემკვიდრეობით გადაეცემა. თაობების მანძილზე გამომუშავებული ქცევის ეს ხატ-სახეები ანუ მოდელები გვიბიძგებენ, რომ სიტუაციებზე შაბლონური რეაქციები გვქონდეს.
