სული თავისი ბუნებით ალქიმიკოსია

ავტორი: Admin
0
(0)

oleg

ავტორი: ოლეგ თელემსკი
 
მთარგმნელი: მამუკა გურული
 
წყარო
 
თემა, რომელსაც დღეს განვიხილავთ - ესაა ალქიმია. მოცემული ლექცია წარმოადგენს შესავალ ლექციას, რომლის მიზანია - მოგცეთ ძალიან ზოგადი წარმოდგენა ამ დისციპლინის ფსიქოლოგიური საფუძვლების შესახებ. 
 
პირველ რიგში ვისაუბრებ იმ მნიშვნელობაზე, რომელსაც კარლ იუნგი ალქიმიას ანიჭებდა. ამის გასაგებად, საკმარისია უბრალოდ დააკვირდეთ, რამდენი კვლევა დაუთმო მან ალქიმიას, და შეადაროთ იმას, თუ რამდენი დაუთმო სხვა საკითხებს. ალქიმიას იუნგთან დათმობილი აქვს სამი ტომი, პლუს მრავალი პუბლიკაცია და სემინარი, რომლებშიც რეგულარულად იყენებდა ალქიმიურ სიმბოლიზმს. 
 
ალქიმიკოსები თავიანთ საქმეს ხელოვნებას უწოდებდნენ. ალისტერ ქროულიმ სპეციალურად შეუცვალა სახელწოდება მეთოთხმეტე არკანს და „ზომიერების“ ნაცვლად „ხელოვნება“ დაარქვა. ალქიმიური ხელოვნება - ესაა მიმართვა ყოველგვარი შემოქმედების საფუძველისადმი, წარმოსახვის პირველადი მატერიისადმი. ვიკვლევთ რა ალქიმიკოსების ფანტაზიებს, ჩვენ ვიკვლევთ მითს ადამიანისთვის მაქსიმალურად გასაგები ფორმით. სხვა სიტყვებით, თუ ჩვეულებრივი მხატვრის წარმოსახვა არსებული ესთეტიური და კულტურალური კანონების ჩარჩოებშია (მაშინაც კი, თუ იგი ამ კანონს ცნობიერად არღვევს), ალქიმიკოსს საქმე აქვს წარმოსახვის სუფთა ფორმასთან, რომელიც წარმოადგენს ფსიქეს ყველაზე ღრმა დონეების მანიფესტაციის ყველაზე პირვანდელ ფორმებს. სხვა სიტყვებით, სწორედ ალქიმიური ხატ-სახეების გაგება გვიხსნის შესაძლებლობას, რომ გავიგოთ ის ძნელადმოსახელთებელი კანონები, რომლებითაც ცოცხლობს და სუნთქავს ფსიქიკა. 
 
თუკი ტერტულიანეს პერეფრაზირებას მოვახდენთ, სული (სამშვინველი) თავისი ბუნებით ალქიმიკოსია. თავის კვლევაში მარია ლუიზა ფონ ფრანცს კარგი მაგალითი მოყავს თავისი ბავშვური „ალქიმიური“ ოპუსების შესახებ, რომელიც არაკეთილშობილის კეთილშობილად ქცევის იდეების გარშემო ტრიალებს. როცა პატარა გოგონა იყო, მარია ლუიზა ფონ ფრანცმა სადღაც მოისმინა, რომ ქარვა ხეების ფისისგან წარმოიშობოდა. მაშინ მან გადაწყვიტა, რომ თავისი ქარვა შეექმნა. მან იცოდა, რომ ქიმიური რეაქცია ზღვის წყალში ხდებოდა, ამიტომ სცადა, რომ მისი იმიტაცია შეექმნა და წყალში ბევრი მარილი ჩაყარა. შემდეგ ოპერაციების მთელი ისეთი რიგი ჩაატარა, რომ ალქიმიკოსსაც კი შეშურდებოდა - ფისი გაადნო და მისი ხის მინარევებისგან გასუფთავება დაიწყო. თანდათან ალქიმიურმა პროცესმა ისე გაიტაცა, რომ ნივთიერება ცოცხლად მოეჩვენა. ეჩვენებოდა, რომ გრძნობდა, „როგორ იტანჯება ფისი ცეცხლის ქვეშ“, ამიტომ „ბოდიში მოუხადა“ ფისს და შეჰპირდა, რომ ძალიან ლამაზ ქარვად იქცეოდა, როცა ოპუსი დასრულდებოდა.  
 
მგრძნობიარე ბავშვი თავის ბავშვურ თამაშებში უცილობლად იმეორებს ალქიმიურ ფანტაზიებს. მაგალითად, მე 5 წლის ასაკში მქონდა ფანტაზია აგურში არსებული „კრისტალების“ შესახებ, რომლებიც სინამდვილეში „დატყვევებული“ იყვნენ მასში და ჩემი ამოცანა იყო  გამენთავისუფლებინა ეს პატარა კრისტალები, და თავად აგური მექცია საზიზღარი, უხეშ მდგომარეობიდან „წითელი პუდრის“ კეთილშობილურ მდგომარეობამდე. როცა მეხსიერებას ვძაბავ, გაკვირვებული ვიხსენებ, რომ ჩემს თამაშებში ალქიმიური ენაც კი შევქმენი - დაფხვნილ აგურს „წითელი პუდრი“ დავარქვი. 
 
ანუ ალქიმიური ხატ-სახეები - ესენია რეალობასთან ყველაზე ახლოს მყოფი ხატ-სახეები, რომლებიც ჯერ კიდევ არ ემორჩილებიან სულის გარეგნულ მოთხოვნებს. სული - თავისი ბუნებით სულაც არაა ქრისტიანი, როგორც ტერტულიანე ფირობდა, არამედ ესაა ალქიმიკოსი, და მაგალითები, რომლებიც ალქიმიური მოტივების საწყის მანიფესტაციას ამტკიცებენ, საკმარისად ბევრია. 
 
აი, რას წერს იუნგი ალქიმიის შესახებ თავის მოგონებებში: „პირველ რიგში მე ჩემი პირადი გამოცდილების ისტორიული წინარე-ხატის მოწმობები უნდა ვიპოვო. სხვა სიტყვებით, უნდა ვკითხო საკუთარ თავს: „ჩემი ინდივიდუალურიწინაპირობები სად განხორციელდა უკვე ისტორიაში?“ თუ ასეთი მტკიცებულებების ძიება წარმატებით არ დასრულდება, მე ვერასოდეს დავამტკიცებ ჩემს იდეებს. ამგვარად, ალქიმიასთან შეჯახება ჩემთვის გადამწყვეტი აღმოჩნდა, რადგან ის ისტორიული საყრდენი მომცა, რომელიც აქამდე მაკლდა“.
 
1962 წელს იუნგმა საყურადღებო სიზმარი ნახა. მან თავი მეჩვიდმეტე ასწლეულის ალქიმიკოსად იგრძნო.მანამდე ცოტა ხნით ადრე, იუნგი სხვა ფსიქოანალიტიკოსებთან ერთად დაინტრიგებული და გაოცებული იყო ჰერბერტ ზილბერერის ბედით. ზილბერერი გახლდათ ფროიდის მოსწავლე, რომელმაც 1914 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი, რომელიც უპირატესად ეძღვნებოდა ალქიმიის ფსიქოანალიტიკური მიზნებით გამოყენებას. ზილბერერმა გულანთებულმა საზეიმოდ გადასცა წიგნი თავის მასწავლებელს - ფროიდს, საპასუხოდ კი ცივი კრიტიკა მიიღო და ფსიქიკურად განადგურებულმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა, რითაც შეიძლება ითქვას, რომ ალქიმიაზე ფსიქოლოგიური შეხედულების პირველი მსხვერპლი გახდა. 
 
ალქიმია მაქსიმალურად თავისუფალია დომინირებადი კულტურის ცენზურისგან და რელიგიური პარადიგმისგან, ამასთან საქმე ეხება არა მხოლოდ ცნობიერ ცენზურას, რომელიც იუდეო-ქრისტიანული რეპრესიული სისტემის მიერ ხორციელდებოდა, არამედ არაცნობიერ ცენზურასაც, რომელიც დაკავშირებულია იმასთან, რომ ადამიანი არ ანიჭებს ღირებულებას ფსიქიკის იმ ელემენტებს, რომლებიც არანაირად არაა გამოკვეთილი მის თანამედროვე კულტურაში.
 
მოდით, გავერკვეთ, რა არის მიზეზი ცენზურის არარსებობისა, რის წყალობითაც ალქიმია ასეთი განსაკუთრებული გახდა. როგორც ცნობილია, ალქიმიას ხშირად განიხილავენ, როგორც წინარე-ქიმიას, ასე ვთქვათ - ქიმიას ქიმიამდე, როდესაც ადამიანმა პირველად დაიწყო ფიზიკური სამყაროს თვისებების კვლევა, მაგრამ ბუნების შესახებ ფრაგმენტულ ცოდნას მუდმივად ერეოდა ფანტაზიები.  
 
ალქიმიის ერთ-ერთი დამახასიათებელი ნიშანი, რამაც ბევრი პრობლემა შეუქმნა მის მკვლევარებს - ესაა წინააღმდეგობრიობა. ისეთ საბაზისო ალქიმიურ ცნებებსაც კი, როგორებიცაა - გოგირდი, მარილი და ვერცხლისწყალი - სხვადასხვა ალქიმიკოსების მიერ სხვადასხვანაირად განიხილება - ერთნი ამბობენ, რომ ვერცხლისწყალი ქალურ პრინციპს წარმოადგენს, ხოლო მარილი გოგირდისა და ვერცხლისწყის კავშირის შედეგად წარმოიქმნება, სხვები კი ქალურ პრინციპად მარილს მიიჩნევენ. თუმცა ალქიმიკოსები საერთო ტერმინებს იყენებენ (შვიდი მეტალი-პლანეტა, ქიმიური პროცესები, ელემენტები), ყოველი მათგანი როგორც წესი თავის ინდივიდუალურ აზრს დებს ერთი და იმავე საერთო ცნებაში, რაც ძალიან აბნევს მკვლევარებს. 
 
საქმე იმაშია, რომ ქიმიური პროცესები, რომლებიც ალქიმიურ რეტორტაში მიმდინარეობდა, ალქიმიკოსისთვის აბსოლუტურ ტერა ინკოგნიტას, უცნობ მიწას წარრმოადგენდნენ. 
 
საიდუმლო იმაშია, რომ როცა ფსიქიკას უცნობთან აქვს საქმე, ამ უცნობზე ავტომატურად ლაგდება თავად იმ ფსიქიკის შინაგანი შემადგენელი, რომელიც ცნობიერი დამკვირვებლობის მიღმაა. ჩვენ ვუმზერთ მელნის ლაქას, და მასში დრაკონს, გველს ან გამათავისუფლებელ გმირს ვხედავთ - იმის მიხედვით, თუ რა ხატ-სახეებითაა სავსე ჩვენი სამშვინველი. 
 
ამ პროცესს ფსიქოლოგიაში „პროექცია“ ეწოდება - რეაგენტები კოლბებში ერთგვარ სარკედ იქცევიან, რომელშიც ის ირეკლება, რაც თქვენს სულში, არაცნობიერის ყველაზე ღრმა დონეზე ხდება. 
 
ალქიმიური ოპუსი მარტოობაში ხორციელდება. და ეს მარტოობა ხელს უწყობს მედიტაციურ ჩაძირვას რეტორტაში მომხდარ მოვლენებში. და აი, გეჩვენება, რომ იქ, კოლბის შუშის მიღმა წითელი ლომი და თეთრი მარტორქა ცეკვავენ, მშვენიერი სულამიტა კი თავის საქმროს ელოდება.
 
აქ ჩვენ შეგვიძლია ვიხილოთ აშკარა მსგავსება ალქიმიური ოპუსისა იუნგის მიერ ფროიდთან კავშირის გაწყვეტის მომენტთან. იუნგი იძულებული იყო, რომ უარი ეთქვა რაიმე წარმოდგენაზე ფსიქიკის ბუნებისა და თვისებების შესახებ. იგი ფსიქიკას უშუალოდ უნდა შეხებოდა, და ეს ნიშნავდა, რომ ყოველგვარი ცოდნა მსხვერპლად უნდა გაეღო. ამ თვალსაზრისით იუნგი იმავე მდგომარეობაში იყო, რომელშიც ალქიმიკოსები, რომლებსაც მატერიის შესახებ არანაირი ცოდნა არ ჰქონდათ. 
 
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პარალელი - ესაა ალქიმიის ფილოსოფია, რომლის მთავარ პოსტულატსაც წარმოადგენს მთლიანობისა და ერთიანობის იდეა „იმისა, რაც ზემოთაა იმასთან, რაც ქვემოთაა“. პაულისთან თანამშრომლობისას იუნგმა ფაქტიურად აღადგინა ეს ჰერმეტული პოსტულატი და კვლავ შემოიღო იგი დასავლურ მეცნიერებაში, როგორც „სინქრონულობის“ კონცეპტი. სამი საუკუნის შემდეგ პირველად, მას შემდეგ, რაც ნიუტონის მოსწავლეებმა მისი ყველა ჰერმეტული კვლევა აღმოაჩინეს, მთლიანობისა და ყველაფრის ურთიერთკავშირის შესახებ ჰერმეტული პარადიგმა ეზოთერული გეტოდან გამოვიდა და სრულუფლებიანად განაცხადა საკუთარი თავის შესახებ. ოფიციალურ მეცნიერებაში, მას ეწოდა „სინქრონულობის“ კონცეფცია. ეს კონცეფცია კვანტურ ფიზიკასთან იყო კავშირში და მასზე მუშაობდა იუნგის მეგობარი და მოსწავლე ვოლფგანგ პაული. 
 
თუკი იუნგის „წითელი წიგნის“ სტრუქტურას გავაანალიზებთ, ცხადი ხდება მისი მსგავსება კლასიკურ ალქიმიურ „მოგზაურობასთან“. იგი იწყება ქაოსში დაცემით, საშინელი ინიციაციური სიზმრით სისხლში და ოფლში ჩაძირული სამყაროს შესახებ, და ამ ქაოსიდან ხდება გახლეჩა „დროის სულად“ და „სიღრმის სულად“, და სრულდება ურთიერთწინააღმდეგობების შეერთებით, ჯოჯოხეთისა და სამოთხის თითქმის ბლეიქისეული ქორწინებით. 
 
ამრიგად, ალქიმიის საკვანძო იდეა - ესაა ურთიერთწინააღმდეგობების გაერთიანების იდეა. იუნგის ყველაზე გვიანდელ ნაშრომს ასეც ეწოდება - Misterium Coniunctionis,ანუ შეერთების საიდუმლო. ამ წიგნის პირველივე სტრიქონებში იუნგს გამოჰყავს ალქიმიკოსების მთავარი იდეა: „შეერთება იმ ელემენტებისა, რომლებიც ურთიერთწინააღმდეგობრივნი არიან ერთმანეთისადმი მტრული ბუნების გამო, და იზიდავენ ერთმანეთს ერთმანეთისადმი შეყვარებულობის გამო“. 
 
ჩვენი ცნობიერება თავის შიგნით გაყოფილია. იუნგიანურ ფსიქოლოგიაში ჩვენ რამდენიმე ასეთი დაყოფა ვიცით, მაგალიტად: ეგო და ჩრდილი, პერსონა და ანიმა. ურთიერთწინააღმდეგობებისგან (ბინერებისგან) შედგება მთელი ჩვენი რეალობა. ჩვენ ვიცით ურთიერთწინააღმდეგობათა ყველაზე განსხვავებული ფორმები, მაგალითად, რელიგიური (ღმერთი და ეშმაკი, სული და მატერია), ესთეტიური (სილამაზე და სიმახინჯე), პოლიტიკური (მოკავშირე-მტერი). შეხედულებათა, რწმენათა და წარმოდგენათა ნებისმიერი სისტემა არსებობს ორ (უფრო იშვიათად ოთხ) საბაზისო ურთიერთწინააღმდეგობას შორის. 
 
თუკი საკუთარი თავის სიღრმეში ჩახედვას ვიწყებთ, ერთმანეთის საწინააღმდეგო მრავალ იმპულსს ვპოულობთ. უფრო მეტიც - ყოველ ჩვენგანს გააჩნია საკუთარი განუმეორებელი შეგრძნება იმ მთავარი ბინერებისა, რომელსაც მე „პირველად სიმბოლურ კონფლიქტს“ ვუწოდებ. 
 
პირველადი სიმბოლური კონფლიქტი ყოველი ადამიანის ფსიქიკის საფუძველშია. თუმცაღა ყოველ ინდივიდუალურ შემთხვევაში ამ კონფლიქტს თავისი, ხშირად უნიკალური სიმბოლური ფორმა გააჩნია. 
 
როცა თვითშემეცნებაზე ვიწყებთ მუშაობას, პირველი, რასაც ვაკეთებთ, ესაა ის, რომ საკუთარ ბინერებს ხატ-სახეების ფორმას ვაძლევთ, მათ პერსონიფიკაციას ვახდენთ. მნიშვნელოვანია, არა მხოლოდ გავაცნობიეროთ ურთიერთსაწინააღმდეგო სურვილები, განწყობები, მისწრაფებები, არამედ ასევე მივცეთ ყოველ ამ საწყისს თავისი ხატ-სახეობრივი გადაწყვეტა. და აქ ყველას მხოლოდ თავისი, მხოლოდ მისთვის ღირებული ბინერი ექნება, და მხოლოდ მისთვის იქნება განგების მიერ განსაზღვრული ამ ბინერების შეერთების მისტერია. 
 
მაგალითად, როცა მე აქტიური წარმოსახვა დავიწყე, (ილუსტრაციები), ჩემში გაჩნდა ორი სპონტანური ურთიერთსაწინააღმდეგო ხატ-სახე - გველი და წიწილა. გველისადმი სიმპათია მქონდა, წიწილას კი ვერ ვიტანდი. თუმცაღა, რაც არ უნდა გამეკეთებინა, გველს არ შეეძლო ამ წიწილას „შეჭმა“, პირიქით - რაც უფრო მეტად ვცდილობდი მის განადგურებას, მით უფრო ძლიერი ხდებოდა იგი. ბოლოს და ბოლოს მომიწია მეღიარებინა, რომ საჭიროა შეერთება, შერიგება, რომელიც ფრთოსანი გველისა და აბრაქსასის ხატ-სახეებში მოხდა. 
 
ჩემი ერთ-ერთი მოსწავლისთვის ასეთ პირვანდელ ურთიერთსაწინააღდეგო ხატ-სახეებს წარმოადგენდნენ თოლია და კიბორჩხალა. მუშაობის ფორმულა მსგავსი იყო, მაგრამ გაჩნდა თავისივე, უნიკალური ნიუანსები, დეტალები, რომელთა გადმოცემაც ერთ ლექციაში შეუძლებელია. 
 
ჰერმეტულ, და უფრო ჭეშმარიტ ხელოვნებაში მსგავს მოტივებს ხშირად ვხვდებით. მაგალითად, ჰესეს რომანის - „დემიანის“ გმირი მუდმივად დახტის „იდეალურ“ და „მანკიერ“ საკუთარ თავებს შორის, სანამ არ იპოვის შერიგებას აბრაქსასის სახით, რომელიც ურთიერთწინააღმდეგობათა ტრანსცენდენციას ახდენს. 
 
მაგრამ თუ ერთ ადამიანს შეუძლია განიცადოს ურთიერთსაწინააღმდეგო სიმბოლოთა ერთი, ხშირად ფიქსირებული ნაკრები, ალქიმიამ თავის თავში ურთიერთწინააღმდეგობათა უნიკალური კოლექცია მოაგროვა. საბოლოო ჯამში ალქიმიური ოპუსის მიზანს სწორედ თავისი ურთიერთწინააღმდეგობების შეერთება წარმოადგენდა. ამრიგად, მოდით შევხედოთ, რომელი სიმბოლოები იყო უფრო გავრცელებული ალქიმიკოსებში. იუნგის მოსწავლე ანიელა იაფფე განსაკუთრებულად უსვავდა ხაზს, რომ იუნგს კვლევისთვის არა იმდენად ცალკეული ალქიმიკოსების აზრი აინტერესებდა, არამედ მათი აღწერებისა და ხატ-სახეების ამოუწურავი მრავალფეროვნება, რომლებიც იმდენადვე განსხვავდებოდნენ, რამდენადაც კავშირში იყვნენ ერთმანეთთან. 
 
ამრიგად, განვიხილოთ ალქიმიკოსთა ყველაზე პოპულარული ბინერები:
 
პირველ რიგში ესაა მზე და მთვარე. მზის და მთვარის სიმბოლოები მიანიშნებდნენ კონიუნქციის არქეტიპულ, ან წმინდად სულიერ ასპექტებზე. ეს ერთდროულად კონიუნქციის ყველაზე გავრცელებული და ყველაზე რთული დონეა. მზე და მთვარე, როგორც ციური სხეულები, შეესაბამებიან ურთიერთწინააღმდეგობათა სულიერ ანუ მეტაფიზიკურ დონეებს, როგორც მამაკაცურის და ქალურის არქეტიპული სიმბოლოები, ამიტომ აქ შეიძლება ითქვას, რომ საქმე ეხება ქალურ და მატერიალურ ბუნებასთან შერწყმას, რაც შუა საუკუნეების კულტურისთვის განსაკუთრებულად აქტუალური გახლდათ. 
 
როგორც წესი, ეს ხატ-სახეები სურათის ზედა კუთხეებშია განლაგებული, რაც სიმბოლოა იმისა, რომ ისინი თავიანთ გავლენას თიტქოს გარედან ანხორციელებენ, წარმოადგენენ რა ამ პროცესის მმართველ არქეტიპულ პრინციპებს. თუმცაღა გვხვდება გამოსახულებები, სადაც ეს სიმბოლოები წარმოდგენილია ქვედა ნაწილში, არქეტიპული საფუძვლის, ნიადაგის სახით, რომელზეც ხდება დიდი ქმედება. 
 
წარმოგიდგენთ ასეთი კონიუნქციის რამდენიმე მკაფიო ხატ-სახეს:
 
Alh01

Alh02
 
მეორე გამოსახულება საინტერესოა იმით, რომ არქეტიპული ან ასტრალური ხატ-სახე ორმაგდება. ანუ არქეტიპი წარმოადგენს რაღაც გარეგანს ფსიქიკასთან მიმართებაში, და ამავდროულად წარმოადგენს არქეტიპულ საფუძველს აქტუალური პრინციპებისთვის. თუ მზეს და მთვარეს განვიხილავთ, როგორც ღვთაებრივ და არქეტიპულ ძალებს, მაშინ ცხადი ხდება, რომ ალქიმიკოსისთვის ღვთაებრივი ერთდროულად წარმოადგენდა გარეგნულსაც, იმას, რაც მის გარშემოა, და იმასაც, რისგანაც შიგნით ამოიზრდება ინდივიდუალობის იდენტურობა. სხვა სიტყვებით, არა „გარეთ ან შიგნით“, არამედ იქაც და აქაც. 
 
შემდეგი ძალიან გავრცელებული ხატ-სახე ალქიმიაში - ესაა მეფისა და დედოფლის ქიმიური ქორწინების ხატ-სახე. განსხვავებით მზისა და მთვარისგან, მეფისა და დედოფლის ხატ-სახეები უფრო „ადამიანურები“ არიან და მიანიშნებენ იმაზე, რომ ურთიერთწინააღმდეგობათა შეერთების პროცესი ცნობიერებასთან უფრო ახლოს მოვიდა. მოკლედ, პრაქტიკაში ასტრალური და ანთროპული ხატ-სახეები ხშირად ერთმანეთის დუბლირებას და ჩანაცვლებას ახდენენ. 
 
მინდა თქვენი ყურადღება მივაპყრო ამ შესანიშნავ ჰერმეტულ ილუსტრაციას, რომელშიც მეფე და დედოფალი ემზადებიან რა შერწყმისთვის, „გაორმაგებულები“ აღმოჩნდებიან, ანუ ყოველ მათგანს გააჩნია თავისი ქტონური ექვივალენტი ცხოველთა სამეფოში ქათმის ფეხების სახით. სხვა სიტყვებით, ტრანსფორმაციის პროცესი ყველა დონეს ეხება - ყველაზე მაღალიდან ყველაზე ინსტინქტურამდე, და განსხვავებით ქრისტიანული რელიგიური განწყობისგან, რომელიც პირობითად რომ ვთქვათ „მაღალის და სულის“ იდეალს ქადაგებს, ალქიმიკოსი როგორც წესი თავისი ოპუსის მიზანს ცენტრში ათავსებს. 
 
Alh03

ურთიერთწინააღმდეგობათა შეერთების მესამე მეტაფორას ურთიერთსაპირისპირო ცხოველების ხატსახეები წარმოადგენენ. ერთ-ერთი ასეთი ურთიერთდაპირისპირებაა - ლომი და მარტორქა. ხშირადს შეგვიძლია ვნახოთ ფრთიანი და უფრთო ცხოველი - მაგალითად ორი ფრინველი, ან ორი ლომი, რომელთაგანაც ერთს ფრთები აქვს, მეორეს კი - არა. ზოგჯერ ესაა გრიფონი და ლომი, ზოგჯერ ლომი და დათვი. ეს შეიძლება იყოს ძაღლი და მგელი, ან გველი და ფრინველი. 
 
ძალიან იშვიათი გამონაკლისის გარდა, ზოომორფული კონიუნქციის სიმბოლოების საერთო თვისებაა, რომ პირვანდელი ბინერები მტრობისა და ომის მდგომარეობაში იმყოფებიან. ომის ელემენტი აქ მიზიდულობის, ვნების ელემენტს აჭარბებს. ადამიანურ დონეზე, კონიუნქციის ხატ-სახეები დაკავშირებულია ეროტიულ ხატ-სახეებთან, მაშინ, როცა ცხოველური ხატ-სახეები ურთიერთ-შეჭმის თემას წარმოადგენენ. 
 
ამრიგად, ჩვენ გვაქვს კეთების სამი დონე - ასტრალური, ანუ ზეციური, ადამიანური და ცხოველური. ანუ თუ სიღრმის ფსიქოლოგიის ენაზე ვთარგმნით, დონე, რომელიც დაკავშირებულია არქეტიპულ არაცნობიერთან, ცნობიერთან და ინსტინქტურ არაცნობიერთან. 
 
როგორც წინა გრავიურით დარწმუნდით, ეს დაყოფა საკმაოდ პირობითია, რადგან ნებისმიერი ძლიერი პროცესი მთელ ფსიქიკას მთლიანობაში ეხება, ერთი დონე კი მეორეს ირეკლავს. ამიტომ ძალიან ბევრ ალქიმიურ გრავიურაზე ჩვენ ერთდროულად ვხედავთ ფსიქიკის რამდენიმე სართულს, რომელთაგანაც ყველაზე დაბალი წარმოადგენს პირველ რიგში ცხოველურს (ზოგჯერ მინერალურს) სიმბოლოებს, ხოლო ყველაზე მაღალი - ციურ ან ზე-ციურ რელიგიურ ხატ-სახეებს.
 
მაგალითად, გრავიურაზე, რომელიც ზემოთ გაჩვენეთ, ერთდროულად რამდენიმე დონე ჩანს: ზეციური წარმოდგენილია გვირგვინებით, მიწიერი წარმოდგენილია მეფით და დედოფლით, ხოლო მიწისქვეშა, ქტონური წარმოდგენილია ურჩხულის თათებით, რომლებიც ზუსტად მეფისა და დედოფლის ქვეშ იმყოფებიან, თითქოს მათ გაგრძელებას წარმოადგენენ. ამგვარად, ტრანსმუტაციის პროცესში ფსიქიკის ყველა დონეა ჩართული. ზეციური გვირგვინები მიწიერი და მიწისქვეშა დონეებით დუბლირდება. 
 
არსებობს ალქიმიური ილუსტრაციების ორი ტიპი. პირველი ტიპი წარმოადგენს ერთდროულად მთელი ფსიქიკური სტრუქტურის განსახიერებას. აქ ჭარბობს აღმასვლის მეტაფორა, ესაა ალქიმიური ხე, კიბე ან გორა, რომლის სხვადასხვა დონეებზეც ფსიქიკის სხვადასხვა მოდუსებია განლაგებული. როგორც წესი თერიომორფული სიმბოლიზმი ალქიმიური გრავიურის ქვედა ნაწილშია, ხოლო ასტრალური და თეურგიული - ზედასთან ახლოს.
 
თუ შუასაუკუნეების ორთოდოქსულ ქრისტიანობაში ყველაფერი მიწიერს უკავშირდება, და მითუმეტეს მიწისქვეშას, და ქტონურ ლოკუსად მოიაზრებოდა ცალსახად ბოროტი და დესტრუქციული, ის, რასაც თავი უნდა აარიდო, ალქიმიურ ლოკუსში ქვედა სამყარო წარმოადგენს არა ზედას მტერს, არამედ მის საყრდენს. ამგვარად, გახლეჩის იდეას ანაცვლებს ფასეულობათა ჯერ კიდევ არასაკმარისად რეფლექსირებული იდეა. რა თქმა უნდა ეს წარმოშობილია ჰერმეტული და ნეოპლატონური თვალსაზრისისგან, რომელიც შუა საუკუნეებში ორთოდოქსულს უპირისპირდებოდა. შემდეგ გრავიურაზე თქვენ შეგიძლიათ შეამჩნიოთ, რომ კადუცეის ფილოსოფიური კვერთხი (რომელიც ფილოსოფიური ქვის მეტაფორას წარმოადგენს) თითქოს სამი წყაროსგან იკვებება - მზე, მთვარე და მიწისქვეშა, შეიძლება ითქვას, ჯოჯოხეთური ცეცხლი. ბუნებრივი ან შეიძლება ითქვას ჯოჯოხეთური ცეცხლი ტრანსფორმირდება ფლიოსოფიური გოგირდის ცეცხლად, რომელიც ზეცისკენ აღიმართება. 

Alh04
 
ზოგიერთი მსგავსი გრავიურა საოცრად გვაგონებს კაბალისტურ სიცოცხლის ხეს, რაც ადასტურებს კაბალას და ალქიმიის ურთიერთკავშირს. ამ მხრივ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ლიბანიოსის გრავიურები, რომლებშიც სკურპულოზურადაა აგებული ფილოსოფიური ხის სტრუქტურა. 
 
ალქიმიური გრავიურების სრულიად სხვა ტიპი - აღწერს არა მთელ პროცესს მთლიანობაში, არამედ ცალკეულ სტადიებს. სწორედ აქ, მაგისტერიუმის აღწერებში, მკვლევარი ეჯახება ყველაზე დიდ პრობლემას - რადგან ყველა მაგისტერიუმი პრინციპულად განსხვავებულ საფუძვლებზეა აგებული. სტადიების რაოდენობა, სიმბოლოების მნიშვნელობა და თავად თანმიმდევრობაც კი, არცერთ ავტორს ერთნაირი არ აქვს. რაც შეეხება სტადიების რაოდენობას, იგი შეიძლება მერყეობდეს შვიდიდან (პლანეტების რაოდენობა) ოცდათორმეტამდე. ჩემს ლექციებში მე ვეყრდნობი შვიდობრივ სისტემას, რომელიც წარმოდგენილია უკვე თანამედროვე და იუნგიანელი ალქიმიკოსის - ედვარდ ედინგერის მიერ. თუმცაღა თავად ედინგერი ხაზს უსვავდა თავისი სისტემის თვითნებურობას და განიხილავდა მას, როგორც უბრალოდ მოსახერხებელ ინსტრუმენტს.
 
ყოველი ალქიმიკოსის მიზანი იყო - დაეტოვებინა თავისი საკუთარი მაგისტერიუმი და აღწერა ტრანსფორმაციების თავისი პირადი სისტემა. სხვა სიტყვებით, ყოველი ალქიმიკოსი ისწრაფვოდა, რომ შეექმნა გრავიურების თავისი თანმიმდევრობა, რომელიც სხვა არაფერია, ტუ არა დაფარული აღსარება, რომელიც ფსიქეს ყველაზე ღრმა და ინტიმურ დონეებს ხსნის. ახლავე უნდა ვთქვა, რომ შეუძლებელია ქმედების ერთიანი სტრუქტურის გამოყვანა, ამიტომ ყველაფერი, რასაც ამის შემდეგ წაიკითხავთ, ესაა განზოგადება, რომელიც შეიძლება ზუსტი იყოს უმეტეს შემთხვევებში, მაგრამ რომელიღაც კონკრეტულ შემთხვევაში აღარ იმუშავებს. 
 
ახლა მინდა მოვახდინო მნიშვნელოვანი მონაკვეთის ციტირება სტეფან ჰელერის (Stephan A. Hoeller)წიგნიდანპარაცელსის კოსმოგონიის შესახებ, რომელიც ახლოსაა გნოსტიციზმთან. 
 
ამრიგად, იმისთვის, რომ გავიგოთ კეთების დასაწყისი, უნდა გავიხსენოთ გნოსტიკოსების საერთო კონცეფცია ქაოსური მატერიის მიერ ცნობიერების ნაპერწკლების დატყვევების შესახებ. ეს მითოლოგემა ხელახლა ცოცხლდება ალქიმიკოსებთან, ასე, მაგალითად, „კოსმოსი, პარაცელსის მიხედვით, შეიცავს ღვთაებრივ სინათლეს ანუ სიცოცხლეს, მაგრამ ეს ღვთაებრივი არსება გაიჭედა მექანიკურ ხაფანგში, რომელსაც ერთგვარი დემიურგი აკონტროლებს, სახელად პარაცელსის Hylaster-ი (hyle - მატერია, და astrum - ვარსკვლავი). კოსმიურმა ღმერთმა ობობას ქსელი გააბა და სინათლე დაატყვევა, სანამ ალქიმიური პროცესი ამ ქსელს არ გაგლეჯს. ქსელი სხვა არაფერია, თუ არა შეთანხმებული რეალობა, რომელიც ოთხი ელემენტისგან: მიწისგან, წყლისგან, ცეცხლისგან და ჰაერისგან შედგება, და რომლის საზღვრებშიცაა მოქცეული მთელი ქმნილება. ამრიგად, პირველი ალქიმიური ოპერაცია მიმართულია ამ შემაკავებელი სტრუქტურის დაშლისკენ და მისი შემოქმედებით ქაოსამდე მიყვანისკენ (massa confusa, prima materia). ამის შედეგად, ტრანსფორმაციის პროცესში ჩნდებიან ჭეშმარიტი, შემოქმედებითი ურთიერთწინააღმდეგობები და იწყებენ ურთიერთქმედებას, რათა მიაღწიონ კონიუნქციას (coniunctio), ანუ ალქიმიურ გაერთიანებას. ამ საბოლოო გაერთიანებაში, იუნგის თქმით, მანამდე დატყვევებული სინათლე თავისუფლდება და საბოლოო გამოსასყიდი ქმედების ზღურბლს სცდება.“ (ჰელერი)
 
ამრიგად, თავდაპირველად არსებობს ერთგვარი ცრუ მთლიანობა, რომელიც ალქიმიკოსებთან ხშირად მოცემულია ურობოროსის, შადრევანის, შენობის ან ქაოსის სფეროს სახით. 

Alh05
 
ეს შეგვიძლია განვიხილოთ სხვადასხვა დონეზე, ან როგორც ცნობიერების-წინარე ფსიქე, როცა ინდივიდი ჯერ კიდევ მატერიალური სამყაროს ნაწილს წარმოადგენს, ან როგორც პროფანული ცნობიერების მდგომარეობა, რომელიც ყველა ღირებულებას, მიზანს და მისწრაფებას გარესამყაროს საგნებთან აკავშირებს. 
 
ჩვენ ვუყურებთ სამყაროს და ვფიქრობთ, რომ მორიგ მიღწევასთან, მონაპოვართან ერთად შეგვიძლია ბედნიერები გავხდეთ, მაგრამ ესაა ილუზია, შინაგანი ღირებულებების გარე საგნებზე გადატანის შედეგი. ყოველ ჯერზე, როცა მორიგ ღირებულებას მოვიპოვებთ, საკუთარ თავს ვიჭერთ იმაზე, რომ „ეს ის არაა“ და კვლავ ახალ ფასეულობებს გავედევნებით ხოლმე. ამ ჩაკეტილი წრიდან გამოსავალი წყაროში ჩაღრმავებაა, არაცნობიერი სულის ფესვებთან დაბრუნებაა, ყურადღების გარეგანი ობიექტებიდან შინაგანზე გადატანაა.
 
თუმცაღა ყურადღების ასეთი გადატანა პრაქტიკულად ყოველთვის საშიში და შემზარავია. პირველი შეხვედრა თვითობასთან - ყოველთვის კატასტროფაა ეგოსთვის, წერს იუნგი. მოსალოდნელი ჰარმონიის ნაცვლად ჩვენ ვეჯახებით ფორმების და სტიქიების ქაოსს, უაზრო და დამანგრეველ ენერგიას. როგორც კი ნაბიჯს ვდგამთ ტროლიდან ადამიანისკენ, საკუთარი თავით კმაყოფილებიდან საკუთარი თავისკენ, ჩვენ ვეჯახებით პირველ ნიგრედოს, რომელიც განიცდება, როგორც წყვდიადში ჩანთქმა, გახლეჩა. 
 
აი, დააკვირდით გრავიურას, რომელშიც გმირი კოშკიდან ვარდება. რა თქმა უნდა, პირველი, რაც გახსენდებათ - ესაა მეთექვსმეტე არკანი - კოშკი. მაგრამ დააკვირდით, კოშკი აქ მთელი რჩება. თითქოს უჩინარმა ძალამ გადმოაგდო იგი კოშკიდან, რომელიც ერთგვარ საშვილოსნოს, ჩაკეტილ სივრცეს, ურობოროსს წარმოადგენს. ადეპტის ვარდნა, მისი განდევნა სამოთხისეული, საკუთარ თავში ჩაკეტილი სამყაროდან, ამავდროულად მის დაბადებასაც წარმოადგენს. 

Alh06
 
მინდა გაჩვენოთ ალქიმიურ ნიგრედოსთან დაკავშირებული რამდენიმე ხატ-სახე. დააკვირდით ამ ძალიან გამომხატველ ნახატს. 

Alh07
 
მოხუცი იმყოფება ნაპრალში მიწის ორ მხარეს შორის, თითქოს სამყაროების გახლეჩის ადგილას. ორმა სულმა (ანუ სულმა (дух)და სამშვინველმა (душа)) ორმოში მიატოვეს იგი და მასთან მხოლოდ შავი ყორანია - ნიგრედოს სიმბოლო. მის თავზე შვიდი არსკვლავი რკალს ქმნის, გრავიურის ზედა კუთხეენიდან კი ზეციური ძალები სტიქიების პირვანდელ და საშინელ ძალაუფლებას ატეხენ თავს. 
 
ამრიგად, მთავარი, რაც უნდა გავიგოთ: მიუხედავად მთელი თავისი საშიში და დეპრესიული არსისა, ნიგრედო - ესაა პირველი მიახლოვება სინამდვილესთან. ამიტომ ნებისმიერი გოთი ან ემო ეგზისტენციალურად უფრო ხარისხიანი ადამიანია, ვიდრე თვითკმაყოფილი ბურჟუა, რომლის ყოფიერებაც მატერიალური საგნების ფლობის ფანტაზიების პროექციებშია გაფანტული. სიზმრები სიკვდილის შესახებ, სიკვდილის იდეალიზაციის გოთური კულტურა, სატანიზმი, ეს ყველაფერი პირველი, მეტწილად გულუბრყვილო, სამწუხაროდ როგორც წესი გაუცნობიერებელი, ამიტომ ხშირად წაგებისთვის განწირული, მაგრამ მაინც მცდელობებია, რომ ადამიანი Hylaster-ის იალდაბაოთის ობობას ქსელიდან გათავისუფლდეს.
 
ნიგრედო შეიძლება განცდილ იქნეს, როგორც ტანჯვა და როგორც ბნელი მხარის ეგზალტაცია. კიდევ ერთხელ დააკვირდით ნახატს. ჩვენ ვხედავთ მოხუცს სამყაროსნ ნაპრალში, მაგრამ ჩვენ ასევე ვხედავთ ორ უმაღლეს არქეტიპულ ფიგურას, რომლებიც წმინდა სტიქიებს წარმოშობენ (ფსიქოლოგიაში ეს შეიძლება აფექტების ალეგორია იყოს). ერთ შემთხვევაში, თუ ეგო ტანჯულ მოხუცთან იგივდება, ჭარბობს ტანჯვა და დეპრესია, მეორეში, თუ იგი სტიქიების არქეტიპულ მატარებლებთან იგივდება, ჭარბობს ეგზალტაცია, რომელიც საბოლოო ჯამში ასევე წარმოადგენს ფსიქოლოგიურ დაცვას და ინფლაციურ იდენტობას. 
 
ნიგრედო წარმოადგენს არაცნობიერი მთლიანობის პირველადი ჰარმონიის ნგრევის შედეგს. თანდათანობით, თუკი ოპუსი სწორად ხორციელდება, ფორმების ქაოსი უკან იხევს და გამოვლენას იწყებს ორი მთავარი ურთიერთწინააღმდეგობის ბინარულობა, ანუ რასაც ადრე „პირველადი სიმბოლური კონფლიქტი“ ვუწოდეთ. 
 
გერჰარდ დორნი ოპუსის პირველ მიზანს უწოდებს მდგომარეობას, რომელიც ნიგრედოს დასრულებაზე მიუთითებს: მდგომარეობას - “Unio mentalis”, რომელიც მიიღწევა გარესამყაროდან პროექციების მოხსნით, და შეერთების პირველი, მცირე წინარე მდგომარეობით. ეს ჯერ კიდევ არაა „დიდი შეერთება“, მაგრამ უკვე საკუთარი შეზღუდვების საზღვრებს მნიშვნელოვანი გარღვევაა. 
 
“Unio mentalis”მდგომარეობის მიღწევა ნიგრედოდან ალბედოზე გადასვლაზე მიანიშნებს. ალბედოს „ქალის სამუშაოს“ უწოდებენ, და მართლაც, თუ ნიგრედოს სტადიაზე ჩრდილთან კონფრონტაციის და ფრაგმენტაციის თემა ჭარბობდა, ალბედოს დონეზე პირველად გვამცნობს თავის შესახებ ანიმა. 
 
ალბედო - ესაა პირველი მომენტი, როდესაც თვითობის თანადგომას ვგრძნობთ, არა როგორც იმედს ან აბსტრაქტულ იდეას, არამედ როგორც რეალურ სუნთქვას. აქ ჩნდება ალქიმიური დის, მთვარის, დედოფლის ფიგურა. 
 
ალქიმიურ ვიზუალურ რიგში ალბედოზე მიუთითებს ქალი, მთვარისს დამხმარე ფიგურის გაჩენა, და განსაკუთრებით ეროტიული ხატ-სახეების. ეროტიული სიმბოლიზმი აქ მიანიშნებს არა მხოლოდ სექსუალობის გამოღვიძებაზე, რომელიც ასევე აქტიურდება ახალ დონეზე, არამედ საზღვრების გახსნილობის საერთო შეგრძნებაზე, ყველაფრის ყველაფერში ბუნებრივ გადასვლაზე. 

Alh08 

ალბედოს მდგომარეობისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს დის, ანუ ფილოსოფიური ინცესტის მეტაფორას. საქმე ეხება ან ალქიმიკოსის ხატ-სახეს, რომელიც ლაბორატორიაში დასთან ერთად მუშაობს, ან მეფის და დედოფლის „ფილოსოფიურ ინცესტს“. 
 
საინტერესოა, რომ ედვარდ ედინგერი ალბედოში გადატანის (ტრანსფერის) დასაწყისს ხედავდა. ნაშრომში გადატანის შესახებ ედინგერი პოლემიკაში შედის არა მხოლოდ ფროიდის შეხედულებასთან - გადატანასთან მიმართებაში, არამედ იუნგის იდეებთან - გადატანასთან, როგორც „ხარვეზთან“ მიმართებაში, და გადატანაში ხედავს სასიცოცხლო ენერგიის და ძალის პირველ გათავისუფლებას.
 
ტუმცა ტრადიციულად ითვლება, რომ ყველა სირთულე ალბედოს სტადიით სრულდება, სინამდვილეში საფრთხე აქ უფრო მეტი ხდება. ნიგრედოში, როგორც წესი, ტანჯვა ფოკუსირებულია ინდივიდუალურ ფსიქიკაზე და მხოლოდ იშვიათ შემთხვევებში ვლინდება ტრანსპერსონალურ დონეებზე. მაშინ, როცა ალბედოში პირველად იწყებს მოქმედებას ტრანსპერსონალური ფაქტორი. 
 
ალბედოს და რუბედოს შორის არსებობს ძნელადმოსახელთებელი სტადია, რომელიც უფრო თვალსაჩინოდაა ნაჩვენები „ფილოსოფოსების როზარიუმში“. ამ სტადიას ასევე ეწოდება ნიგრედო ან პურტოფიკაცია, რაც მნიშვნელოვნად აბნევს ლოგიკური გადაწყვეტილებების მომხრეებს. ნიგრედოს ადგილი აქვს კეთების დასაწყისში, და ნიგრედო, როგორც ნაწილობრივი ინტეგრაციის შედეგი, ერთგვარი „მეორე ნიგრედო“ მეტწილად დაკავშირებულია შთანთქმის და გაქრობის მეტაფორებთან. 
 
თუ ოპუსის მეორე ნაწილს „ქალის სამუშაო“ ეწოდება, - რუბედო უკვე ბავშვის თამაშია. ამ მდგომარეობის სიმბოლოებს წარმოადგენენ ფილოსოფიური ქვა, ანდროგინი, აღმდგარი ქრისტე, ფენიქსი, მერკური. მზისა და მთვარის კონიუნქციით იბადება ალქიმიური ანდროგინი, ფილოსოფიური ქვა ყველა ურთიერთწინააღმდეგობას აერთიანებს, ფენიქსი კი ნაჭუჭს ტოვებს და ზეცაში აფრინდება. 
 
ასეთი სქემა ალქიმიური კეთების უფრო მარტივ აღწერას იძლევა, და მაინც, იგი უფრო კარგად გაცნობის შემდეგ უფრო რთულდება და სამობრივ სტრუქტურაში არ ჯდება. ცნობილია, რომ ცალკეული ალქიმიკოსები ამ სამ საბაზისო რეჟიმს ერთგვარი შემავსებლებით ავსებდნენ - ისეთებით, როგორიცაა ციტრინიტასი, ანუ ყვითელი სტადია, ასევე მულტპლიკაცია, ანუ ფარშევანგის კუდი. უფრო მეტიც - ერთი და იგივე რეჟიმი შეიძლება მეორდებოდეს კეთების სხვადასხვა ეტაპებზე ყოფიერების ახალ მოდუსებთან მიმართებაში. 
 
ამიტომ იმისთვის, რომ რამდენადმე უფრო რთული სტრუქტურა გავიგოთ, უნდა განვიხილოთ ალქიმიური ოპუსის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული აღწერა - „როზარიუმ ფილოსოფორუმი“. კარგადაა ცნობილი, რომ სწორედ ეს გრავიურები გამოიყენა იუნგმა იმისთვის, რომ გადატანის განვითარების სტადიები ეჩვენებინა ანალიტიკური კუთხით. თუმცაღა გაცილებით ნაკლებად ცნობილია, რომ ორიგინალური ტექსტი ორჯერ უფრო მეტ გრავიურას შეიცავს, რომელთა ნახევარიც იუნგმა კადრს მიღმა დატოვა. რატომ? ვფიქრობ ეს გამოცანა მის ბევრ მიმდევარს აღელვებს. 
 
დასასრულს მინდა შემოგთავაზოთ, რომ შემდეგ თემაზე იფიქროთ. ერთ-ერთ ლექციაში იუნგმა საინტერესო აზრი თქვა: ალქიმიურ ფანტაზიებში სრული გასაღებია იმისა, რაც უკვე ჩვენს დროში ხდება. ანუ ალქიმია გარკვეულწილად წინათგრძნობს, წინასწარმეტყველებს თანამედროვეობას სიმბოლურ დონეზე, საუბრობს რა ღმერთის ტახტზე დაბრძანებულ აღზევებულ დედოფალზე, სამყაროს სულზე. რა ასრულებს ალქიმიის როლს ჩვენს დროში? რისი შესწავლითაც შეგვიძლია მივუახლოვდეთ მომავლის გაგებას, თუნდაც მიახლოებით, ზოგად გაგებას?

თუ მოგეწონათ, გააზიარეთ...

კომენტარები

  • tazo
    ყოველთვის მოხარული ვარ და ვიქნები, მსგავსი ტექსტების როგორც გადათარგმნით, ასევე ადამიანებით ვინც დაინტერესებულნი არიან სამოყვარულო და პროფესიულ დონეზე... კარგი ნათარგმნია!! მადლობა მამუკას

მსგავსი სტატიები

უპირობო სიყვარული: PROS, CONS და ფსიქოტიპები

სიყვარული ფასეულობათა განსჯის სისტემაა. ის ფაქტი, რომ გიყვარს მარწყვის ნაყი...

რამდენად თანდაყოლილია ფსიქოტიპი?

მთარგმნელი: კესო გაგოშიძე წყარო რამდენად თანდაყოლილია ფსიქოტიპი? ასეთად დ...

რობერტო ასაჯოლი - ფსიქოსინთეზი

მთარგმნელი: მამუკა გურული (წარმოგიდგენთ წიგნის მხოლოდ იმ ნაწილის თარგმანს, რ...

დოფამინი და კორტიზოლი, როგორც მოტივატორები

ავტორი: ნანა აბესაძე (სტატია დაწერილია სხვადასხვა წყაროებზე დაყრდნობით) რ...

მანიპულაცია

ავტორი: ნანა აბესაძე მანიპულაცია არის ერთგვარი ფსიქოლოგიუტი ტრიუკი. მანიპუ...

კარლ იუნგის კოგნიტური ფუნქციები

კარლ გუსტავ იუნგი იყო ადრეული 1900-იანი წლების ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ფს...

ყველაზე მნიშვნელოვანი კითხვა შენს ცხოვრებაში

მთარგმნელი: ირაკლი მიქავა წყარო ყველას უნდა თავს კარგად გრძნობდეს. ჰქონდე...